DE OUDE KERK VAN RIJSWIJK
Het gebouw
Hoe je ook loopt, je gaat “op ter kerke”: de Oude Kerk ligt op een oud binnenduin en is zo al eeuwenlang het middelpunt van Rijswijk. Hoe lang precies weten we niet.
Het eerste stenen gebouw is een kerk in Romaanse stijl geweest. We denken dan aan de 11de en 12de eeuw, een tijd die past bij de ontginning van de veen- en moerasgronden die we nu kennen als de diverse polders rondom Rijswijk. Mogelijk heeft er eerder een houten kapel gestaan. Bij de laatste restauratie kwamen twee grafstenen uit de 12de en begin 13de eeuw tevoorschijn. Toen was er dus zeker een kerk, waarin bovendien begraven mocht worden.
Nog meer te zien
Nog een paar bijzonderheden: door het leprozenluikje in de zuidelijke muur zouden melaatsen van buitenaf toch de mis hebben kunnen volgen; de graven zijn alle geruimd, maar de soms imposante zerken zijn teruggelegd. Goed is te zien dat de adellijke wapenschilden in de Franse tijd zijn verwijderd.
De kerk beschikt over mooi zilverwerk: de doopschaal en een avondmaalsstel. Twee bekers dateren uit 1659 en zijn geschonken door Amalia van Solms, de weduwe van stadhouder Frederik Hendrik. Hun paleis Huis te Nieuburgh stond immers in Rijswijk.
In het koor hangen predikantsborden met de namen van alle hervormde, gereformeerde en protestantse predikanten van de Rijswijkse kerken.
=====================================================
De Bonifatius kerk:
De kerk heeft tegen de noordelijke gevel een in grondplan vierkante, circa 75 meter hoge toren met spits. De toren wordt geflankeerd door twee vijfzijdige kapellen onder schilddaken met tegen de linkerzijde een ronde traptoren onder een kegeldak en tegen de rechterzijde een vierkante traptoren onder een lessenaardak. Het vijf traveeën lange schip eindigt in een transept met een vijfzijdige gesloten absis. De transeptarmen zijn in het grondplan nauwelijks geprononceerd, maar onderscheiden zich duidelijk als bouwvolume met hun in hoogte aansluitende nok op die van het kerkschip. De viering wordt bekroond door een opengewerkte toren met zinken opbouw en luidklokje onder een met koper afgedekte spits. De kerk heeft spitsboogvormige vensters en spaarvelden met natuurstenen en gemetselde traceringen en roosvensters met een natuurstenen omlijsting. Ook verder is het gebouw gedecoreerd met natuurstenen elementen zoals de afdekking van de afzaten en delen van de archivolten. Onder de dakrand is een dwergboogfries aangebracht.
De toren heeft vier geledingen. Het onderste deel is de entreepartij met archivolten. Hierin is de rechtgesloten dubbele houten deur met beslag geplaatst onder een natuurstenen kalf waarboven een vierdelig spitsboogvormig bovenlicht geplaatst is. Boven de entreepartij een groot spitsboogvormig venster en een beeld van de Heilige Bonifatius. Daarboven drie gekoppelde spitsboogvensters en in het bovenste deel drie galmgaten. In de zijgevel van de toren zijn spitsboogvormige spaarvelden geplaatst en bovenin galmgaten. De vierde geleding wordt afgesloten met aan drie zijden een uurwerk. De met koper gedekte spits is iets ingesnoerd en heeft een windvaan. De kapellen aan weerszijden van de toren hebben spitsboogvormige vensters tussen steunberen en aan weerszijden aangekapte eenlaagse bouwdelen waarin de entree onder een spitsboogvormig bovenlicht geplaatst is.
De parochie dateert uit de 13de eeuw. De oorspronkelijke parochiekerk is in de 16de eeuw overgegaan naar de reformatie, thans de Oude Kerk van Rijswijk. 1784 bouw van een r.-k. schuilkerk, die in 1855 is uitgebreid en herkenbaar werd als kerk. Eind 19de eeuw te klein geworden en vervangen door de huidige Bonifatiuskerk. Neogotiek van architect N. Molenaar. Feestelijk in gebruik genomen in 1897 en van toen af verfraaid met een rijke inrichting. Eind 1960-er jaren is een groot deel van het rijke interieur gesneuveld in de "tweede beeldenstorm". Het glas-in-lood werd vervangen door nieuw grijs non-figuratief glas, op de twee nieuwe transeptramen van Eugene Laudy na die links de schepping en zondeval tonen, en rechts de geboorte van Jezus en zijn kruisdood. De communiebanken, preekstoel en beelden verdwenen. De kleurrijke muurschilderingen werden met grijze verf overgeschilderd. Het hoofdaltaar met vier panelen en de zijaltaren bleven gelukkig gespaard. In recente jaren is getracht de kerk weer een fraaier interieur te geven. Zo werden de muren opnieuw geschilderd, nu in lichtere tinten. In 1998 kwam er een klassiek transeptorgel, zodat de kerk nu over twee uitstekende orgels beschikt. In 2008 werden de vijf non-figuratieve glas-in-lood in de absis vervangen met financiële steun van de Stichting Vrienden van de Bonifatius. Glaskunstenaar Diego Semprum Nicolas (kleinzoon van Joep Nicolas) ontwierp vijf nieuwe ramen die de transeptramen van Eugene Laudy met elkaar verbinden: het Oude Testament met het Nieuwe Testament. Het centrale raam boven het hoogaltaar toont de verrezen Heer.
======================================================
Bernadette-Benedictuskerk.
De Benedictus en Bernadettekerk heeft door de vernieuwbouw in krap een jaar tijd een ware gedaantewisseling ondergaan. De kerk is nu zo goed als klaar. Alleen het buitenschilderwerk, het plein en de toren vergen iets meer tijd dan verwacht.
Het complex dateert uit het begin van de jaren ’60 en voldeed niet meer aan de eisen van de tijd. De voormalige kerkzaal is geheel verbouwd en opnieuw ingedeeld. Hierin bevinden zich nu een kleinere multifunctionele kerkzaal, een dagkapel, de koffie- en vergaderruimte en de nodige werkvertrekken. Tevens is in de vernieuwbouw een plaats ingeruimd voor een opbaarruimte. Deze zal worden beheerd door Lupine Uitvaartverzorging.
Met dit nieuwe gebouw wil de parochie op een inspirerende manier aanwezig zijn in de samenleving van vandaag. Door de vele gebruiksmogelijkheden hoopt de parochie ook dat het gebouw in het maatschappelijk functioneren van Rijswijk een plaats zal krijgen.
